Vat.gr.1899.pt.2
Manuscript information
- Resource type:
- Manuscript
- Collection:
- Vat.gr.
- Shelfmark:
- Vat.gr.1899.pt.2
- Library:
- Biblioteca Apostolica Vaticana
- Date:
- sec. XIII ex
- Dated Mss:
- 1261-1282
- Beginning date:
- 1276
- Ending date:
- 1300
- Place:
- Costantinopoli
- Support:
- chart. orient.
- Height:
- 243
- Width:
- 175
- Extent:
- II. 193-423
- Overview:
- Aelii Aristidis orationes.
Description
- Collation:
- 36 quat. (287; cave-f. 213a), 1 quin. (297), 15 quat. (417), 1 tern. (saltem hodie; 423).
- Writing - Note:
- Si excipias ff. 8v et 420v-423v de quibus infra, totum codicem scripsit intra annos 1261-1282 Theodora Palaeologina Rhaulaena.
- Decoration - Note:
- Prolegomenis et orationibus praefixae sunt taeniolae rubro colore (rarius et nigro) a libraria delineatae, figuris geometricis, floribus, funiculis intextis ornatae. haud ineleganter omnino. Una alterave circa finem croceo liquore postea est impleta. Tituli (modo unciali modo minusculo charactere exarati), litterae initiales (nodis saepius ornatae), signa quae ad scholia referunt, glossulae interlineares, prima scholiorum verba rubro exarata.
- Binding - Note:
- Tabulae chartaceae membrana vestitae exhibent in dorso auro impressa scuta Pii pp. IX (1846-78} et Joh. B. Pitra cardin. bibliothecarii (1869-89), necnon scidulam e corio rubro in qua numerus codicis legitur.
- Signatures:
- Libraria ipsa, ut puto, fasciculos signaverat in angulo inf. ext. primae et ultimae paginae: supersunt notae,(f. 112v) ιδ', (f. 128v) ιϛ', (f. 145) ιϛ' (sic!) corr. postea in ιθ', (f. 298) λε' corr. postea in λη', etc.; eadem primam paginam complurium fasciculorum (immo omnium?) una aut saepius tribus cruculis medio marg. sup. appositis signavit. Recentior quidam, ut iam monui, notas fasciculorum iure correxit. - Antiquior foliorum computatio notis arabicis inter binas primas columnarum lineas inscribitur, quae variis erroribus laborat.
- General note:
- In duas partes divisus. [...] Ff. 1-3: notulae latinae nescio cuius de prolegomenis impressis aut ineditis.
- Other name:
- Theodora Palaiologina Kantakouzene Raoulaina, n. c. 1240 - m. c. 1300 [scribe]
- Language:
- Greco.
- Alphabet:
- Greco.
Administrative information
- Source of information:
- P. Canart, Codices Vaticani graeci: codices 1745-1962, In Bibliotheca Vaticana, 1970, pp. 578-581.
Curatorial narrative
Il manoscritto su supporto cartaceo, tramanda le opere di Elio Aristide vergate da Teodora Raulena nella seconda metà del XIII sec. a Costantinopoli. È un raro caso di codice scritto da una mano femminile, come espicitato nei versi contenuti nella cornice al f. 9r: Teodora Raulena era una nobildonna della corte costantinopolitana, figlia di Giovanni Cantacuzeno e Irene Paleologina, che aveva sposato in prime nozze Giovanni Muzaloni e in seconde nozze, avvenute nel 1261, Giovanni Rhaul. La date del manoscritto si ricavano proprio dai dodici versi iniziali in cui, oltre ad essere esplicitato il nome della copista, è citato anche il secondo marito della Raulena morto nel 1282: il codice dev’essere dunque stato copiato tra il 1261 e il 1282. Vergato in una minuscola molto simile al cosiddetto stile beta-gamma (secondo l’autorevole parere di Hunger prima e De Gregorio poi tale grafia sarebbe un particolare tipo di Fettaugenmode), il codice, eccetto pochi fogli di un’altra mano posteriore (ff. 8v e 420v-423v), ha numerosi scholia nei margini.
Misterioso è il suo passaggio da Costantinopoli alla Biblioteca Vaticana: compare per la prima volta nell’inventario di Leone Allacci del 1618.
I fogli trascritti sono i seguenti: ff. 147v-149v Aelius Aristides, Πρὸς Πλάτωνα ὑπὲρ τῶν τεττάρων cum scholiis (cfr. Aristides, vol. 1, a cura di W. Dindorf Leipzig 1829, p. 571- p. 522) e 357r-359r Περὶ ὁμονοίας ταῖς πόλεσιν cum scholiis (cfr. Aristides, vol. 2, a cura di W. Dindorf, Leipzig 1829, p. 237- p. 242). Si annotano i ff. 9r e 148r.
Bibliografia
FOLLIERI, Codices Graeci, pp. 60-62, tav. 40; TURYN, Codices graeci, pp. 63-65, tavv. 36 e 168c; DE GREGORIO, La scrittura, p. 88; PERRIA, Γραφίς, p. 135; CRISCI – DEGNI, La scrittura greca, p. 189. Biblioteca Apostolica Vaticana e Pinakes.
Parts of this manuscript
268v-275v
De societate oratio 2 cum scholiis
262v-268v
De societate oratio 1 cum scholiis
296v-299v
Pro Lacedaemoniis 2
299v-302r
Pro Thebanis 2
302r-305v
De neutris adiuvandis
306r-313r
Sacra oratio 1
313r-321r
Sacra oratio 2
321r-325r
Sacra oratio 3
325r-335v
Sacra oratio 4
335v-338v
Sacra oratio 5
338v
Sacra oratio 6
290r-296v. 419r-v
Pro Thebanis 1
422r-423v
Rhodiaca
387r-400r
Oratio Aegyptia
406v-409v
Genethliaca in Apellam
412r-414r
In Asclepiades
409v-412r
In Athenam divinatricem
414r-415r
Dionysos
247v-255r
Oratio Sicula 2 cum scholiis
345v-346v
Oratio Eleusinia
346v-348v
Epistola de Smyrna
338v-344v
Contra proditores mysteriorum
344v-345v
Monodia de Smyrna
348v-351r
Palinodia de Smyrna
403r-406v
Oratio panegyrica Cyzicena
241r-247v
Oratio Sicula 1 cum Arethae scholiis paucis
- Locus:
- 241r-247v
- Supplied title:
- Oratio Sicula 1 cum Arethae scholiis paucis
- Uniform title:
- Orationes (Aristides, Publius Aelius, 117/129-189). 29
- Language:
- Greco.
- Alphabet:
- Greco.
- Source of information:
- P. Canart, Codices Vaticani graeci: codices 1745-1962, In Bibliotheca Vaticana, 1970, pp. 578-581.
285r-289v
Presbeutica ad Achillem
234r-241r
Ad Capitonem cum scholiis
218v-234r
De rhetorica 2 cum scholiis
366r-369r
Contra incriminantes quod non declamaret
386r-387r
Oratio Smyrnea politica
351r-357r
De concordia ad Rhodios
383v-386r
Oratio Smyrnea politica
400r-402v
De non agendis comoediis
259r-262v
Pro pace Atheniensibus concedenda cum scholiis
- Locus:
- 259r-262v
- Supplied title:
- Pro pace Atheniensibus concedenda cum scholiis
- Uniform title:
- Orationes (Aristides, Publius Aelius, 117/129-189). 32
- Language:
- Greco.
- Alphabet:
- Greco.
- Source of information:
- P. Canart, Codices Vaticani graeci: codices 1745-1962, In Bibliotheca Vaticana, 1970, pp. 578-581.
415r-416v
Heracles
275v-285r
Leuctrica oratio 1 cum scholiis
- Locus:
- 275v-285r
- Supplied title:
- Leuctrica oratio 1 cum scholiis
- Uniform title:
- Orationes (Aristides, Publius Aelius, 117/129-189). 33
- General note:
- Cum hypothesi et scholiis interlin. et margin.
- Language:
- Greco.
- Alphabet:
- Greco.
- Source of information:
- P. Canart, Codices Vaticani graeci: codices 1745-1962, In Bibliotheca Vaticana, 1970, pp. 578-581.
255r-259r
Pro pace Lacedaemoniis concedenda cum scholiis
- Locus:
- 255r-259r
- Supplied title:
- Pro pace Lacedaemoniis concedenda cum scholiis
- Uniform title:
- Orationes (Aristides, Publius Aelius, 117/129-189). 31
- Language:
- Greco.
- Alphabet:
- Greco.
- Source of information:
- P. Canart, Codices Vaticani graeci: codices 1745-1962, In Bibliotheca Vaticana, 1970, pp. 578-581.
357r-366r
De concordia ad civitates
369r-383v
De paraphthegmate
418v-419r
Oratio panegyrica de aqua Pergami
417r-418r
In puteum Asclepii
420v-421v
In mare Aegaeum