Pal.gr.367
Informazioni sul manoscritto
- Resource type:
- Manuscript
- Collection:
- Pal.gr.
- Segnatura:
- Pal.gr.367
- Biblioteca:
- Biblioteca Apostolica Vaticana
- Datazione:
- sec. XIII
- Data inizio:
- 1201
- Data fine:
- 1300
- Materiale:
- chart.
- Altezza:
- 255
- Larghezza:
- 185
- Numero fogli:
- IV. 195
Descrizione
- Scrittura - Nota:
- Manu peritissima Constantini Anagnostae saec. XIII.
- Nota:
- Secundum folium praevium, male huc insertum, spectat ad Cod. Palt. 356, nunc Heidelbergensem, cuius tabulam rerum latine scriptam praebet, dum tertio folio altera legitur, latine pariter, rerum quae in codice nostro continentur. and Folium 179 chartaceum est saec. XV.
- Altro nome:
- Constantinus Anagnostes, sec. XIII [scribe]
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
Informazioni amministrative
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, pp. 229-235.
Testo del curatore
Il Pal. gr. 367 è un manoscritto cartaceo vergato a Cipro da tre scribi tra il 1317 e il 1320 (cfr. f. 99v) contenente diverse opere e destinato probabilmente ad un erudito o ad un alto funzionario. La prima mano, individuabile ai ff. 1r-179v è quella di Constantinos Anagnostes, importante notaio cipriota, Seguono altre due mani ignote: l’una compone i ff. 181v-195v, la terza, più tarda, copia il f. 180. La mano Constantinos Anagnostes utilizza due tipi di scrittura una più quadrata e l’altra più barocca, definita da Canart bouclée.
Misteriosa è la storia del codice e del suo passaggio da Cipro alla biblioteca Palatina di Heidelberg: secondo la nota nel Ir il palatino sarebbe passato per Venezia. Al f. IV r si segnala lo stemma di Massimiliano, duca di Bavaria, che donò la collezione Palatina alla Biblioteca Vaticana nel 1623.
I fogli trascritti sono: ff. 4v-6v, 40r-41r, 158r, 162r-v. Si annotano i ff. 40r e 158r.
Bibliografia
BROWNING - CONSTANTINIDES, Dated Greek Manuscripts, pp. 153-165; TURYN, Codices graeci, pp. 117-124, tavv. 96, 190a-c; FOLLIERI, Codices, pp. 76-78, tav. 53; PERRIA, Γραφίς, pp. 142-143; CRISCI – DEGNI, La scrittura greca, p. 213. Biblioteca Apostolica Vaticana e Pinakes.
Descrizioni interne
135v-136v
Versus politici
136v-139r
Versus iambici
140v-143r
Epigrammata
- Locus:
- 140v-143r
- Titolo supplito:
- Epigrammata
- Sommario:
- I: in Vestum Leonem. II: anepigraphica. III: in vitam et secundum (Christi) adventum. IV: de eodem argumento et in Abrahamum. V: in Vestum Leonem.
- Incipit:
- I: Νῦν πένθιμον στάλαξον, οὐρανέ, δρόσον, II: Ὦ δέσποτα πρόεδρε φιλομιλίου, and V: Ναοῦ τὸ κάλλος, καὶ τὸ φαιδρὸν καὶ ξένον
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 233.
143r-v
Iambi
- Locus:
- 143r-v
- Titolo supplito:
- Iambi
- Sommario:
- Ι: Ἐις τὸν Βη̅λ (sic) ἀναφωνήσαντα. ΙΙ: Ἐις τὸν ἄρχοντα. ΙΙΙ: Εἰς ζωγράφον ἐμβάλλοντα μεθύστριαν. IV: Εἰς Σκλάβον μελιστήν
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 233.
143v-145r
Epigrammata varia
145r
Epigrammata sepulcrales et varia
- Locus:
- 145r
- Titolo supplito:
- Epigrammata sepulcrales et varia
- Sommario:
- I: in Iosephum, Symeonis fratrem. II: in ducem qui Κατακαλών nuncupantur. III: alia epigrammata anepigraphica minio descripta.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 233.
181v-195v
Institutiones Iustiniani (libri IX)
- Locus:
- 181v-195v
- Titolo supplito:
- Institutiones Iustiniani (libri IX)
- Nota:
- <F. 181v in marg: "Institutiones Iustiniani. Post librus (sic) quinquaginta Digestorum seu Pandectorum">.
- Altro nome:
- Theophilus Antecessor, sec. VI [translator]
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 235.
163v-174r
Epistulae et varia
- Locus:
- 163v-174r
- Titolo supplito:
- Epistulae et varia
- Nota:
- IInter alia: Epistula Michaelis Hieromonachi ad Apameae Metropolitam (f. 166r), epistula Matthaei, episcopi Amathuntis, ad Athanasium Ioppes (cod. Ἱόπης) episcopum, de Ordinatione intra propriae dioecesis limites conferenda (f. 167), Gregorii, Patr. CPolitani, ad Hierosolymorum ac Cypri regem epistola (f. 167v), exemplar (ἴσον) seu formula manumissionis (f. 168), epistula Nili, monachi monasterii s. Deiparae τοῦ Μαχαιρᾶ, ad hegumenum suum, (f. 169), subiungitur Notarii subscrptio, quam ad calcem reiecimus, commendaticiae litterae pro homine ex servitute Turcarum liberato (f. 170), sequuntur, praeter alias Epistolas diversi argumenti, Chronica quaedam (ff. 170v-173), et Γράμμα νομικοῦ, (seu formula Diplomatis, quo facultas alicui, sacrorum canonum perito, tabularii et συμβολαιογράφου artem exercendi conceditur). Γράμμα (f. 174).
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 234.
1r-4r
Epitomen epistulae Synodicae Ad Sergium Constantinopolitanum
4v-14r
Fabulae
14r-18r
Cognationum gradus in Connubiis vetit qui sint, qui non
18v-33v
Ecclesiastica Histora et minutissima Enarratio omnium quae in divina Liturgia peraguntur
- Locus:
- 18v-33v
- Titolo supplito:
- Ecclesiastica Histora et minutissima Enarratio omnium quae in divina Liturgia peraguntur
- Incipit:
- I: Τὸ σήμαντρον αἰνίττεται τὰς τῶν Ἀγγέλων σάλπιγγας, II: Ἡ κουρὰ δηλοῖ, ὡς καὶ τοῦ ἱερέως, and III: Δίδοται ὁ κηρὸς παρὰ τοῦ ἀρχιερέως τῷ πρώτῳ τῶν ἱερέων
- Nota:
- II: Germanii Historia mystica ecclesiae catholicae (excerptum, f. 18v). II: de diaconis (f. 21r). III: de sacra synaxi (f. 22r)
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 230.
33v-39r
Passionis Dominicae ludus scenicus
- Locus:
- 33v-39r
- Titolo supplito:
- Passionis Dominicae ludus scenicus
- Incipit:
- Ἵλεως ἡμῖν ἔσο, Κύριε ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστέ
- Nota:
- Dramatis actus sunt novem: Lazari resurrectio, Dominica Palmorum, Coema mystica, Pelluvium, (Iudae) proditio, Petri negatio, Herodis contemptio, Crucifixio, (Thomae) ψηλάφησις, sev contrectatio.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 230.
40r-45v
Expositio fidei (excerpta)
45v-46r
De Domini effigie (excerptum)
46r-49v
Questiones et responsiones
- Locus:
- 46r-49v
- Titolo supplito:
- Questiones et responsiones
- Incipit:
- Τί ἐστι τὸ σημεῖον τοῦ τελείου Χριστιανοῦ;
- Nota:
- Cum excerptis ex Athasio, Maximo, Basilio, Chrysostomo, Greforio Nazianzeno et Nysseno, et ex sacra Scriptura.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 230.
50r-56v
Physiologus (excerpta)
56v-68r
Panoplia dogmatica (excerpta)
69r-84v
Logisticae methodi breves, ad usum iuventutis
- Locus:
- 69r-84v
- Titolo supplito:
- Logisticae methodi breves, ad usum iuventutis
- Incipit:
- Σὺν Θεῷ εἰ θέλεις εὑρῆσαι τὸ δακτυλίδιον
- Nota:
- Hic illic occurunt formae dialecti vulgaris.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 231.
85r-88v
Methodus inueniendi Paschatis, Quadragesimae, indictionis, cycli solis et lunae, novilunii et similia
- Locus:
- 85r-88v
- Titolo supplito:
- Methodus inueniendi Paschatis, Quadragesimae, indictionis, cycli solis et lunae, novilunii et similia
- Incipit:
- Δεῖ γινώσκειν τὸν ἐντυγχάνοντα
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 231.
88v-92v
De Modio marino, mensura olei, vini, salis Camoani, deque navium capacitate
- Locus:
- 88v-92v
- Titolo supplito:
- De Modio marino, mensura olei, vini, salis Camoani, deque navium capacitate
- Incipit:
- Ὁ θαλάσσιος μόδης ὀφείλει χωρεῖν σίτου καθαροῦ καὶ ἀῤῥύπου
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 231.
92v-93v
Testamenti formulae duae
94r-98r
Geometriae compendium
99r
Inventarium in quo sacra supellex recensetur Ecclesiae
99v-100r
Testimonialis, ut aiunt, epistulae formula
122r-134v
Carmen Paraeneticum
135r-v
Versus alphabetici
139r
Aenigmata duo
139v
Epigrammata sepulcrales
- Locus:
- 139v
- Titolo supplito:
- Epigrammata sepulcrales
- Sommario:
- I: in imperatricem defunctam Eudociam. II: anepigraficum. III: in Theophylactum Magistrum.
- Incipit:
- I: Τύμβον κατασκεύαζε τῆς Εὐδοκίας, II: Τάφου προκύψας, κέρδος ἐκλέγου βίου, and III: Τὸ θνητὸν ἔσχε Θεοφυλάκτου τάφος
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 233.
140r
Epigrammata
- Locus:
- 140r
- Titolo supplito:
- Epigrammata
- Sommario:
- I: In s. Georgium. II: In Christum. III: Anepigraphicum. IV: Ἐις τὸν ψηνᾶν τοῦ Γεωμέτρου. V: Εἰς πυλωρὸν Ἠλιοῦ Πατρικίου? VI: Eiusdem in Michaelem.
- Incipit:
- I: Θαυμαστὰ πάντα μάρτυρος Γεωργίου, II: Χριστὸς κατῆλθεν ἐν Σινᾷ πρὶν ἐν γνόφῳ, III: Σοφὸς πέφυκεν, ὅσπερ εὗρε νῦν τόδε, IV: Ψηνᾶς μὲν ἄλλοις, ἀλλ᾿ ἐμοὶ λᾶ τυγχάνεις, V: Τίς σοι πατὴρ πέφυκε, τίς μήτηρ, λέγε, and VI: Ἐν ἀμπέλοις φόβητρα πολλάκις φύλαξ
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 233.
140v
Epigrammata
- Locus:
- 140v
- Titolo supplito:
- Epigrammata
- Sommario:
- I: in Pegasium. II: in ducem Cerularium. III: in Michaelem χοροστάτην, Theophylacti fratrem. IV: anepigraphicum.
- Incipit:
- I: Κρίσιν κριταὶ κρίνουσιν ἐν κριτηρίῳ and IV: Γραμμάτων ἄπειρε, κομπάζεις μέγα
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 233.
146v-148r
Epigrammata
- Locus:
- 146v-148r
- Titolo supplito:
- Epigrammata
- Sommario:
- I: In XII Christi festivitates. II: In Abrahamum, Sanctam Trinitatem hospitio accipientem. III: Verba Iobi ad uxorem. IV: Prologus in Christi Natalem. V: In Crucis elevationem. VI: In Sanctae Deiparae aditum (in Templum). VII: Templi responsio (ad verba poeta). VIII: Προστακτική.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 234.
148r-156v
De diversis modis salutis et poenitentiae (excerptum)
156v-157r
Preces in Antistitis ordinationem ac Regis electionem
158r-161v
Epistularum formulae
162r-v
Officia magnae Ecclesiae
162v-163r
De VII hominis aetatibus
- Locus:
- 162v-163r
- Titolo supplito:
- De VII hominis aetatibus
- Incipit:
- Bρέφος ἀπὸ γεννήσεως ἕως ἐτῶν δʹ
- Nota:
- <Cf. O.L. Smith, Scholia Graeca in Aeschylum quae exstant omnia, vol. 2.2, Leipzig 1982, p. 289, n. 665a>.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 234.
166v
Epigramma in aurum
174v-176r
Interpretatio hymni vespertini cum prooemio
176r-178r
Epistulae et varia
178r-179v
In s. Deiparae Stichera et epistulae
178r. 179v
Commemoratio ss. Patrum et Confessorum Ioannis et Cononis
68v
Carmen asceticum
101r-121v
Epistularum formulae
- Locus:
- 101r-121v
- Titolo supplito:
- Epistularum formulae
- Nota:
- Primae epp. inscribuntur: ad Patriarcham, Archiepiscopum, Metropolitam, Episcopum etc. Sequuntur nonnullae Regis Cypri ad Sultanum potentissimum Ἀμηράν (sic), Regis ad regem Hierosolymorum et totius Orientis etc. Multae sunt anepigraphae.
- Lingua:
- Greco.
- Alfabeto:
- Greco.
- Fonte:
- H. M. Stevenson, Codices manuscripti Palatini graeci Bibliothecae Vaticanae, Romae 1885, p. 232.
180r-v
Chronica de insula Cypro