Greek Paleography From Antiquity to the Renaissance [by T. Janz]

35v: Vat.gr.2050 — Grafia minuta e fluente

Resource type:
Annotation
Manuscript:
Vat.gr.2050
Annotation text:

Grafia minuta e fluente con nuclei regolari e uniformi ed asse verticale o leggermente inclinato a destra, contraddistinta da grande equilibrio tra larghezza e altezza. Il misurato e contenuto sviluppo delle aste conferisce alle singole pagine sobrietà, eleganza e chiarezza. Alcune lettere, di modulo più grande rispetto alla norma, creano un certo contrasto che non è mai studiato né consapevole.

Annotation tags:
Minuscule script and A. Berloco (edited by)
Section:
1r-83r Basilius Magnus: Asceticon magnum sive Quaestiones

Other annotations on this folio

  • L’alpha può avere anche la forma onciale.

  • Il delta è a volte maiuscolo con tratto inferiore prolungato verso sinistra e tratto superiore ricurvo.

  • Zeta a forma di 3 o di 2.

  • ψ quasi sempre maiuscolo a forma di calice.

  • L’epsilon e il sigma sono lunati, e talvolta includono il pi maiuscolo o minuscolo.

  • Il rho aperto è legato a sinistra con alpha, ypsilon e talora epsilon, col corpo sviluppato e l’asta inferiore appena accennata. 

  • Il kappa ha la forma maiuscola.

  • Il tau ha l’asta sviluppata in altezza.

  • Si noti la sovrapposizione di tau e epsilon in legatura.

  • Gamma, delta, kappa e phi ad asta alta rompono il bilinearismo.

  • Le abbreviazioni sono rare e ricorrono quasi sempre in fine rigo.

  • La grafia dei titoli è una maiuscola costantinopolitana.

  • L’apparato decorativo è realizzato con la tecnica en réserve: da una pyle policroma in rosso carminio emergono motivi floreali. Lo stile è un richiamo a quello fiorito (Blütenblattstil) in uso presso Costantinopoli.

    Le iniziali sono anch’esse carminiate, sottili, slanciate e realizzate secondo un classico stile ad intaglio, talvolta disegnate con un doppio contorno (cfr. O al f. 87v), strutturate a nastri o ad anelli di altezza equivalente a tre-cinque righe di testo.

  • ἐρώτησις Ā ἀρχη τῶν κατ’ ἐπι

  • τομῆ κεφαλαίων κ͞ε

  • (α̅) Εἰ ἔξεστιν καὶ συμφέρει τινὶ ἑαυτῶ ἐπιτρέ

  • πειν, καὶ ποιεῖν, ἢ λέγειν, ἃ νομίζει

  • καλὰ, ἄνευ τῆς μαρτυρίας τῶν θει

  • ων γραφῶν:- ἀποκρισις:-

  • Τοῦ κ(υρίο)υ ἡμῶν ἰ(ησο)ῦ χ(ριστο)ῦ λέγοντος· περὶ μὲν τοῦ

  • ἁγίου πν(εύματο)ς  τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ὅτι αὐ

  • τὸ ὑμᾶς ὁδηγήσει εἰς πᾶσαν ἀλήθειαν·

  • οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ’ἑαυτοῦ, ἀλλ’ ὅσα ἂν ἀ

  • κούση λαλήσει· περὶ δὲ ἑαυτοῦ, οὐ δύ

  • ναται ὁ υἱὸς ἀφ’ ἑαυτοῦ ποιεῖν οὐδέν·

  • καὶ πάλιν· ὅτι ἐγὼ ἐξ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλά

  • λησα, ἀλλ’ ὁ πέμψας με π(ατ)ὴρ, αὐτός μοι

  • ἐντολὴν δέδωκε· τί εἴπω, καὶ τί λα

  • λήσω· καὶ οἶδα ὅτι ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ

  • αἰώνιός ἐστιν· ἃ, οὖν ἐγὼ λαλῶ, κα

  • θὼς εἴρηκέ μοι ὁ π(ατ)ὴρ, οὕτω λαλῶ·

  • τίς ἂν εἰς τοσαύτην μανίαν ἐξέλθοι,

  • ὥστε ἀφ’ ἑαυτοῦ τολμῆσαί τι καὶ μέχρις

  • ἐννοίας λαλεῖν· ὃς, ὁδηγοῦ μὲν τοῦ

  • ἀγαθοῦ καὶ ἁγίου πν(εύματο)ς χρείαν ἔχει, ἵνα 

  • κατευθυνθῆ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας,

  • κατά τε νοῦν καὶ λόγον, καὶ πρᾶξιν· τυ

  • φλὸς δὲ καὶ ἐν σκότει διάγει ἄνευ τοῦ ἡ

  • λίου τῆς δικαιοσύνης, αὐτοῦ τοῦ κ(υρίο)υ ἡμῶν

  • οἰκείαν πάλιν ὁλοκληρίαν διὰ τῆς

  • μετανοίας ἐπανελθεῖν· οὔτε οὖν

  • φευκτέον πάντη τὴν τέχνην, οὔτε

  • ἐ παὐτῆς πάσας τὰς ἐλπίδας ἔχειν

  • ἀκόλουθον· ἀλλ’ ὡς κεχρήμεθα μὲν

  • τῆ γεωργικῆ, αἰτούμεθα δὲ παρὰ

  • τοῦ θ(εο)ῦ τοὺς καρπούς· καὶ τῶ κυβερ

  • νίτη μὲν τὸ πηδάλιον ἐπιτρέπωμεν·

  • τῶ δὲ θ(ε)ῶ προσευχόμεθα ἐκ τοῦ πελά

  • γους ἀποσωθῆναι, οὕτω καὶ ἰατρὸν εἰ

  • σάγοντες ὅτε λόγος συγχωρεῖ. τῆς πρὸς

  • θ(εὸ)ν ἐλπίδος οὐκ ἀφιστάμεθα· ἐμοὶ δὲ

  • καὶ πρὸς ἐγκράτειαν, οὐ μικρὸν συντε

  • λεῖν ἡ τέχνη φαίνεται· ὁρῶ γὰρ ὅτι καὶ

  • τρυφὰς ἀποκόπτει, καὶ πλησμονὴν

  • διαβάλλει· καὶ ποικιλίαν διαίτης· καὶ

  • περίεργον ἀρτυμάτων ἐπίνοιαν,

  • ὡς ἀσύμφορον ἀποπέμπεται· καὶ

  • τὸ σύμπαν, τὴν ἔνδειαν μ(ητέ)ρα ὑγείας

  • ἀποκαλεῖ· ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο, οὐ

  • κ ἄχρηστος ἡμῖν ἡ παρ αὐτῆς συμβουλή·

  • εἴτε οὖν χρώμεθά ποτε τοῖς τῆς ἰα

  • τρικῆς παραγγέλμασιν· εἴτε πα

  • ραιτούμεθα κατά τινα τῶν προα

  • ποδεδομένων λόγων, ὁ σκοπὸς τῆς

  • πρὸς θ(εὸ)ν εὐαρεστήσεως σωζέσθω· καὶ

  • ἡ ὀφέλεια τῆς ψυχ(ῆς) οἰκονομείσθω · καὶ τὸ

  • πρόσταγμα τοῦ ἀποστόλ(ου) πληρούσθω εἰπόντος·

  • εἴτε οὖν ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι

  • ποιεῖτε· πάντα εἰς δόξαν θ(εο)ῦ ποιεῖτε: -

  • τέλος τῶν κατὰ πλᾶτος κεφαλαίων +