35v: Vat.gr.2050 — Grafia minuta e fluente
- Resource type:
- Annotation
- Manuscript:
- Vat.gr.2050
- Annotation text:
Grafia minuta e fluente con nuclei regolari e uniformi ed asse verticale o leggermente inclinato a destra, contraddistinta da grande equilibrio tra larghezza e altezza. Il misurato e contenuto sviluppo delle aste conferisce alle singole pagine sobrietà, eleganza e chiarezza. Alcune lettere, di modulo più grande rispetto alla norma, creano un certo contrasto che non è mai studiato né consapevole.
- Section:
- 1r-83r Basilius Magnus: Asceticon magnum sive Quaestiones
Other annotations on this folio
L’alpha può avere anche la forma onciale.
Il delta è a volte maiuscolo con tratto inferiore prolungato verso sinistra e tratto superiore ricurvo.
Zeta a forma di 3 o di 2.
ψ quasi sempre maiuscolo a forma di calice.
L’epsilon e il sigma sono lunati, e talvolta includono il pi maiuscolo o minuscolo.
Il rho aperto è legato a sinistra con alpha, ypsilon e talora epsilon, col corpo sviluppato e l’asta inferiore appena accennata.
Il kappa ha la forma maiuscola.
Il tau ha l’asta sviluppata in altezza.
Si noti la sovrapposizione di tau e epsilon in legatura.
Gamma, delta, kappa e phi ad asta alta rompono il bilinearismo.
Le abbreviazioni sono rare e ricorrono quasi sempre in fine rigo.
La grafia dei titoli è una maiuscola costantinopolitana.
L’apparato decorativo è realizzato con la tecnica en réserve: da una pyle policroma in rosso carminio emergono motivi floreali. Lo stile è un richiamo a quello fiorito (Blütenblattstil) in uso presso Costantinopoli.
Le iniziali sono anch’esse carminiate, sottili, slanciate e realizzate secondo un classico stile ad intaglio, talvolta disegnate con un doppio contorno (cfr. O al f. 87v), strutturate a nastri o ad anelli di altezza equivalente a tre-cinque righe di testo.
ἐρώτησις Ā ἀρχη τῶν κατ’ ἐπι
τομῆ κεφαλαίων κ͞ε
(α̅) Εἰ ἔξεστιν καὶ συμφέρει τινὶ ἑαυτῶ ἐπιτρέ
πειν, καὶ ποιεῖν, ἢ λέγειν, ἃ νομίζει
καλὰ, ἄνευ τῆς μαρτυρίας τῶν θει
ων γραφῶν:- ἀποκρισις:-
Τοῦ κ(υρίο)υ ἡμῶν ἰ(ησο)ῦ χ(ριστο)ῦ λέγοντος· περὶ μὲν τοῦ
ἁγίου πν(εύματο)ς τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ὅτι αὐ
τὸ ὑμᾶς ὁδηγήσει εἰς πᾶσαν ἀλήθειαν·
οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ’ἑαυτοῦ, ἀλλ’ ὅσα ἂν ἀ
κούση λαλήσει· περὶ δὲ ἑαυτοῦ, οὐ δύ
ναται ὁ υἱὸς ἀφ’ ἑαυτοῦ ποιεῖν οὐδέν·
καὶ πάλιν· ὅτι ἐγὼ ἐξ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλά
λησα, ἀλλ’ ὁ πέμψας με π(ατ)ὴρ, αὐτός μοι
ἐντολὴν δέδωκε· τί εἴπω, καὶ τί λα
λήσω· καὶ οἶδα ὅτι ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ
αἰώνιός ἐστιν· ἃ, οὖν ἐγὼ λαλῶ, κα
θὼς εἴρηκέ μοι ὁ π(ατ)ὴρ, οὕτω λαλῶ·
τίς ἂν εἰς τοσαύτην μανίαν ἐξέλθοι,
ὥστε ἀφ’ ἑαυτοῦ τολμῆσαί τι καὶ μέχρις
ἐννοίας λαλεῖν· ὃς, ὁδηγοῦ μὲν τοῦ
ἀγαθοῦ καὶ ἁγίου πν(εύματο)ς χρείαν ἔχει, ἵνα
κατευθυνθῆ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας,
κατά τε νοῦν καὶ λόγον, καὶ πρᾶξιν· τυ
φλὸς δὲ καὶ ἐν σκότει διάγει ἄνευ τοῦ ἡ
λίου τῆς δικαιοσύνης, αὐτοῦ τοῦ κ(υρίο)υ ἡμῶν
οἰκείαν πάλιν ὁλοκληρίαν διὰ τῆς
μετανοίας ἐπανελθεῖν· οὔτε οὖν
φευκτέον πάντη τὴν τέχνην, οὔτε
ἐ παὐτῆς πάσας τὰς ἐλπίδας ἔχειν
ἀκόλουθον· ἀλλ’ ὡς κεχρήμεθα μὲν
τῆ γεωργικῆ, αἰτούμεθα δὲ παρὰ
τοῦ θ(εο)ῦ τοὺς καρπούς· καὶ τῶ κυβερ
νίτη μὲν τὸ πηδάλιον ἐπιτρέπωμεν·
τῶ δὲ θ(ε)ῶ προσευχόμεθα ἐκ τοῦ πελά
γους ἀποσωθῆναι, οὕτω καὶ ἰατρὸν εἰ
σάγοντες ὅτε λόγος συγχωρεῖ. τῆς πρὸς
θ(εὸ)ν ἐλπίδος οὐκ ἀφιστάμεθα· ἐμοὶ δὲ
καὶ πρὸς ἐγκράτειαν, οὐ μικρὸν συντε
λεῖν ἡ τέχνη φαίνεται· ὁρῶ γὰρ ὅτι καὶ
τρυφὰς ἀποκόπτει, καὶ πλησμονὴν
διαβάλλει· καὶ ποικιλίαν διαίτης· καὶ
περίεργον ἀρτυμάτων ἐπίνοιαν,
ὡς ἀσύμφορον ἀποπέμπεται· καὶ
τὸ σύμπαν, τὴν ἔνδειαν μ(ητέ)ρα ὑγείας
ἀποκαλεῖ· ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο, οὐ
κ ἄχρηστος ἡμῖν ἡ παρ αὐτῆς συμβουλή·
εἴτε οὖν χρώμεθά ποτε τοῖς τῆς ἰα
τρικῆς παραγγέλμασιν· εἴτε πα
ραιτούμεθα κατά τινα τῶν προα
ποδεδομένων λόγων, ὁ σκοπὸς τῆς
πρὸς θ(εὸ)ν εὐαρεστήσεως σωζέσθω· καὶ
ἡ ὀφέλεια τῆς ψυχ(ῆς) οἰκονομείσθω · καὶ τὸ
πρόσταγμα τοῦ ἀποστόλ(ου) πληρούσθω εἰπόντος·
εἴτε οὖν ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι
ποιεῖτε· πάντα εἰς δόξαν θ(εο)ῦ ποιεῖτε: -
τέλος τῶν κατὰ πλᾶτος κεφαλαίων +